Dita e xhuma (e premtja)
Dita e xhuma (e premtja) është një ditë e veçantë për ne myslimanët, dhe ka disa sunete (praktika të rekomanduara nga Profeti Muhamed ﷺ) që lidhen me këtë ditë. Më poshtë janë sunetet kryesore:
1. Larja (Gusuli)
Është sunet që myslimanët të bëjnë gusul (larje rituale) para namazit të xhumasë.
Profeti ﷺ ka thënë:
“Larja ditën e xhuma është obligim për çdo mysliman i cili ka arritur moshën e pubertetit.” (Buhariu dhe Muslimi)
2. Pastrimi dhe Përgatitja
Veshja e rrobave më të pastra dhe më të mira.
Përdorimi i misvakut (pastruesi i dhëmbëve) ose furçës së dhëmbëve.
Parfumosja me erë të mirë (vetëm për burrat).
3. Leximi i Sure El-Kehf
Është shumë e rekomanduar të lexohet Sureja El-Kehf (Kapitulli i 18-të i Kuranit).
Profeti ﷺ ka thënë:
“Kush e lexon suren El-Kehf ditën e xhuma, do të ndriçohet nga një dritë midis dy xhumave.” (Hakimi)
4. Shkuarja Herët në Xhami
Është sunet të shkosh herët në xhami për namazin e xhumasë.
Profeti ﷺ ka thënë:
“Ai që shkon herët për xhuma është sikur ai që sakrifikon një deve. Dhe ai që shkon në orën e dytë është sikur ai që sakrifikon një lopë...” (Buhariu dhe Muslimi)
5. Dëgjimi i Hutbes (Predikimit)
Është sunet dhe detyrim të dëgjosh me kujdes hutben (ligjëratën) pa folur apo bërë gjëra të tjera gjatë saj.
6. Shtimi i Salavateve për Profetin ﷺ
Thuaj shpesh salavate (lutje për Profetin):
“Allahu mëshiroftë Profetin Muhamed ﷺ dhe familjen e tij.”
Profeti ﷺ ka thënë:
“Më përmendni shpesh në xhuma, sepse kush më dërgon mua salavat, Allahu i dërgon atij dhjetë herë më shumë mëshirë.” (Ebu Daud)
7. Bërja e Duasë (Lutjes)
Ka një moment të veçantë në ditën e xhuma kur lutjet pranohen. Profeti ﷺ ka thënë:
“Në ditën e xhuma ka një orë që, nëse myslimani lutet gjatë saj, Allahu ia pranon lutjen.” (Buhariu dhe Muslimi)Shumica e dijetarëve mendojnë se kjo kohë është në periudhën para perëndimit të diellit ose gjatë kohës së hutbes dhe namazit të xhumasë.
8. Namazi Pas Xhumasë
Pas namazit të xhumasë është sunet të falen:
Dy ose katër rekate sunet në xhami ose shtëpi, sipas praktikave të Profetit ﷺ.
Këto sunete janë mënyra për të përfituar më shumë shpërblime dhe për të bërë ditën e xhuma më të veçantë.😊
Përmendet si ditë me vlerë të lartë në Kuran dhe në hadithet e Profetit Muhamed ﷺ. Më poshtë janë disa ajete dhe hadithe që lidhen me rëndësinë e kësaj dite:
Ajetet e Kuranit për Ditën e Xhuma
Sure El-Xhumu’a (62:9-10)
Allahu thotë:“O ju që keni besuar! Kur thirret për namazin e xhumasë, nxitoni në përmendjen e Allahut dhe lini tregtinë. Kjo është më e mira për ju, nëse e dini. Dhe, pasi të jetë kryer namazi, shpërndahuni nëpër tokë dhe kërkoni prej furnizimit të Allahut dhe përmendeni Allahun shpesh që të shpëtoni.”
Ky ajet tregon rëndësinë e xhumasë dhe se besimtarët duhet të ndalojnë çdo punë për t'iu drejtuar namazit dhe përkujtimit të Allahut.
Krijimi i njeriut dhe rëndësia e xhumasë (Alude në ajetet e Krijimit - Sure Bekare 2:30 dhe tjerë)
Profeti ﷺ ka sqaruar në hadithe se xhumaja është dita kur Allahu e krijoi Ademin dhe e vendosi në Xhenet. Kjo është një lidhje indirekte me ajetet që përshkruajnë krijimin e njeriut.
Hadithet për Ditën e Xhuma
Xhumaja si dita më e mirë
Profeti Muhamed ﷺ ka thënë:“Dita më e mirë në të cilën ka lindur dielli është xhumaja. Në këtë ditë Allahu krijoi Ademin, në këtë ditë e futi atë në Xhenet dhe në këtë ditë e nxori nga Xheneti. Dhe nuk do të ndodhë Kiameti përveçse në ditën e xhuma.”
(Muslimi, 854)
Namazi i xhumasë dhe falja e mëkateve
Profeti ﷺ ka thënë:“Kush bën gusul, shkon në xhami për namaz të xhumasë, dëgjon hutben me qetësi dhe falet, do t’i falen mëkatet e vogla të javës së kaluar dhe tre ditë shtesë.”
(Muslimi, 857)
Koha kur lutjet pranohen
Profeti ﷺ ka thënë:“Në ditën e xhuma ka një moment kur myslimani, nëse lutet gjatë saj, Allahu do t’ia pranojë lutjen.”
(Buhariu, 893; Muslimi, 852)Dijetarët kanë mendime të ndryshme për këtë moment; shumica sugjerojnë se mund të jetë periudha para perëndimit të diellit.
Pesha e mospranimit të namazit të xhumasë pa arsye
Profeti ﷺ ka thënë:“Kush e lë xhumanë tri herë radhazi pa arsye, Allahu do t’ia vulosë zemrën.”
(Ebu Daud, 1052; Nesaiu, 1369)
Rëndësia e hutbes dhe sjellja gjatë saj
Profeti ﷺ ka thënë:“Nëse thua ‘hesht’ kur tjetri po flet gjatë hutbes, ke bërë gabim.”
(Muslimi, 857)Kjo hadith tregon sa e rëndësishme është dëgjimi i hutbes me vëmendje dhe qetësi.
Shpërblimet për shkuarjen herët në xhami
Profeti ﷺ ka thënë:“Kush shkon herët për namazin e xhumasë është sikur ai që ka dhuruar një deve për Allahun. Ai që shkon më vonë është sikur ai që ka dhuruar një lopë. Pas tyre, një dele, një pulë dhe së fundmi një vezë.”
(Buhariu dhe Muslimi)
Shpjegimi i Haditheve dhe Ajetet në Përmbledhje
Dita e xhuma është dita më e rëndësishme e javës për myslimanët. Allahu ka veçuar këtë ditë për adhurim dhe përmirësim shpirtëror.
Namazi i xhumasë është farz (obligim) për të gjithë burrat myslimanë që nuk kanë pengesa të vlefshme për të marrë pjesë.
Leximi i sureve të veçanta, si El-Kehf, dhe lutjet janë veprime shumë të preferuara. 😊